Jaki cel ma powołanie nadzoru inwestorskiego i czy warto?

Ustanowienie nadzoru inwestorskiego może wynikać zarówno z woli samego inwestora, jak i z obowiązku nałożonego przez właściwy organ w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jego prawa i obowiązki reguluje ustawa Prawo budowlane. Niezależnie od tego w jaki sposób został powołany inspektor nadzoru inwestorskiego jest przedstawicielem inwestora i to on w głównej mierze sprawuje kontrolę zgodności realizowanego projektu z obowiązującymi przepisami, Polskimi Normami, pozwoleniem na budowę jak również jakością robót i materiałów budowlanych. Jego udział w procesie budowlanym jest faktycznie zastępstwem inwestora.

Inspektor sprawdza przede wszystkim zgodność realizacji inwestycji z projektem i pozwoleniem na budowę. Analizuje też jakość wykonywanych robót oraz sprawdza jakość materiałów użytych na budowie. Dokonuje odbioru poszczególnych etapów robót budowlanych, szczególnie tych, które są zakrywane i nie będzie można ich ocenić w dalszych etapach budowy. Nadzór inwestorski ma też za zadanie potwierdzać faktycznie wykonane roboty i czuwać nad usunięciem ewentualnych niedociągnięć. W ramach zawartej umowy o nadzór inwestorski może także kontrolować koszty budowy. Jest też podmiotem wskazanym przez inwestora do kontaktu z organami kontrolnymi na budowie. Wiedza, którą posiada inspektor nadzoru inwestorskiego stanowi dla inwestora gwarancję, że realizowana inwestycja jest pod kontrolą fachowca. Uczestnictwo inspektora nadzoru inwestorskiego w przygotowaniu zrealizowanego obiektu do odbioru i do użytkowania również daje inwestorowi gwarancję, że inwestycję zrealizowano zgodnie z prawem i oczekiwaniami inwestora.

Jeśli nawet zatrudnienie inspektora nie jest nałożone z obowiązku to warto zatrudnić taką osobę w ramach swojej inwestycji budowlanej. Z reguły kierownik budowy jest jednocześnie przedstawicielem wykonawcy, a zatrudniony przez inwestora inspektor będzie reprezentował jego interesy. Inspektor nadzoru inwestorskiego pełni bowiem rolę kontrolną nad kierownikiem budowy, może mu wydawać polecenia, które są odnotowywane w dzienniku budowy. Inspektor ma także prawo żądać dokonania stosownych poprawek od kierownika budowy lub kierownika robót budowlanych. Będzie sprawował władzę nad robotnikami i nadzorował wykonywane prace. Inwestor zyska przez to pełną kontrolę nad przebiegiem budowy, która będzie realizowana zgodnie z założonym harmonogramem i planem prac. Funkcję inspektora może bowiem sprawować jedynie osoba posiadająca uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, wiedzę techniczną oraz praktykę zawodową dostosowaną do stopnia skomplikowania robót budowlanych.

Inwestor, na którym ciąży obowiązek zorganizowania procesu budowy, ustanowienie inspektora nadzoru wiąże z dodatkowymi kosztami. Należy jednak pamiętać, że przez zatrudnienie inspektora ogranicza się ryzyko nienależytego wykonania robót budowlanych przez wykonawcę. Wydanie dodatkowych środków na niezależnego inspektora nadzoru może wyeliminować konieczność wykonywania poprawek, które mogą ujawnić się po zakończeniu budowy. W przypadku gdy inspektorowi zlecono kontrolę rozliczeń jego działania mogą ograniczyć także dodatkowe wydatki spowodowane zawyżaniem zużycia materiałów przez wykonawcę

Przy skomplikowanych inwestycjach budowlanych może zdarzyć się, że do jej nadzorowania potrzebnych będzie kilka osób, każda o innej specjalności. Ustawodawca przewidział taką ewentualność w przepisie art. 27 Prawa budowlanego. Nakazuje on bowiem wyznaczyć jednego z tych inspektorów na koordynatora działań pozostałych.